- Boxing chuyên nghiệp sử dụng hệ thống 10 điểm mang tính chủ quan để chấm các trận đấu.
- Ba giám định ngồi chấm điểm những trận đấu lớn nhất của môn thể thao này.
- Khi một trận boxing diễn ra đủ số hiệp, bảng điểm sẽ quyết định người chiến thắng.
Boxing là một môn thể thao thuần túy, nhưng phương pháp chấm điểm của nó lại không hề đơn giản.
Do một võ sĩ có thể áp đảo đối thủ trên võ đài theo nhiều cách khác nhau, các giám định phải sử dụng một phương pháp chấm điểm mang tính chủ quan đáng kể.
Chính hệ thống này đã gây ra rất nhiều tranh cãi trong quá khứ, khi những võ sĩ tưởng chừng đã giành chiến thắng nhờ màn thể hiện áp đảo lại bị xử hòa hoặc thua. Dù vậy, nhiều người vẫn ưa chuộng hệ thống này hơn cách chấm điểm cũ của boxing Olympic và nghiệp dư.
Dưới đây là cách các giám định được yêu cầu chấm điểm một trận boxing, cũng như cách các võ sĩ có thể tránh phải phụ thuộc vào bảng điểm bằng cách kết thúc trận đấu sớm.
Một Trận Boxing Chuyên Nghiệp Được Chấm Điểm Như Thế Nào?
Ở mọi hạng cân của boxing chuyên nghiệp, hệ thống 10 điểm mang tính chủ quan cao được sử dụng để chấm các trận đấu.
Ba giám định phân tích bốn tiêu chí chính nhằm định hướng quyết định xem võ sĩ nào nên thắng từng hiệp. Các tiêu chí đó gồm:
- Khả năng tấn công hiệu quả: Võ sĩ phải tấn công hiệu quả. Điều này có nghĩa là dù việc chủ động tiến lên và tung đòn được khuyến khích, yếu tố được đánh giá vẫn là số cú đấm trúng đích rõ ràng.
- Phòng thủ: Một võ sĩ sở hữu bộ pháp xuất sắc, khả năng che chắn hiệu quả và chuyển động thân trên tốt có thể khiến ngay cả những đối thủ hiếu chiến nhất cũng trở nên kém hiệu quả. Vì vậy, năng lực phòng thủ của võ sĩ cũng được chấm điểm, đặc biệt khi những pha phản đòn sắc bén còn có thể chuyển hóa thành khả năng tấn công hiệu quả.
- Những cú đấm mạnh và chính xác: Các cú đấm vượt qua lớp phòng thủ và động tác né tránh để đánh mạnh, trúng rõ ràng vào những vùng mục tiêu sẽ được giám định đánh giá cao hơn. Điều này có nghĩa là võ sĩ phải tung đòn trúng hoàn toàn và đầy uy lực vào những vùng trọng yếu như đầu và hai bên thân người.
- Khả năng làm chủ võ đài: Võ sĩ thiết lập được thế trận và kiểm soát diễn biến trận đấu trên võ đài sẽ được các giám định xem là người chiếm ưu thế hơn. Điều này có thể thể hiện qua việc chủ động tiến lên một cách hiệu quả, hoặc điều khiển đối thủ đang tấn công kém hiệu quả di chuyển theo ý mình và rơi vào bẫy.
Võ Sĩ Bị Trừ Điểm Trong Boxing Như Thế Nào?
Trong mỗi hiệp, nếu một võ sĩ không được đánh giá là người thể hiện tốt hơn trong hai người — xét về khả năng tấn công hiệu quả, phòng thủ, những cú đấm mạnh và chính xác hoặc khả năng làm chủ võ đài — họ sẽ nhường một điểm cho đối thủ, nhận chín điểm so với mười điểm của đối phương trên bảng điểm.
Võ sĩ cũng có thể mất điểm nếu bị xác định là đã ngã đòn. Trọng tài sẽ công nhận một tình huống ngã đòn khi võ sĩ ngã xuống hoặc gần như đã ngã xuống — như Tyson Fury trong trận gặp Oleksandr Usyk — rồi bắt đầu đếm đến mười.
Nếu một võ sĩ phạm lỗi nghiêm trọng hoặc tiếp tục vi phạm luật sau khi đã được trọng tài cảnh cáo, trọng tài sẽ tạm dừng trận đấu, đưa võ sĩ đó ra giữa võ đài và ra hiệu cho các giám định rằng họ đã bị trừ một điểm.
Các Hình Thức Chiến Thắng Trong Boxing Là Gì?
Một trận boxing không nhất thiết phải diễn ra đủ số hiệp mới xác định được người chiến thắng. Trong nhiều trường hợp, võ sĩ sẽ giành chiến thắng trước khi cần tham khảo bảng điểm của các giám định. Sau đây là các hình thức chiến thắng trong boxing:
- Knockout (KO): Võ sĩ bị đối thủ đánh ngã xuống sàn và không thể đứng dậy trước khi trọng tài đếm đến mười.
- Knockout kỹ thuật (TKO): Võ sĩ không muốn tiếp tục thi đấu, hoặc đội ngũ ở góc đài, trọng tài hay bác sĩ xác định rằng họ không đủ điều kiện để tiếp tục.
- Truất quyền thi đấu (DQ): Khi một võ sĩ liên tục phạm lỗi hoặc vi phạm luật boxing, trọng tài có thể truất quyền thi đấu của họ.
- Xin dừng trận đấu (RTD): Đội ngũ ở góc đài có thể dừng trận đấu và cho võ sĩ của mình xin thua trong thời gian nghỉ giữa các hiệp; bản thân võ sĩ cũng có thể xin dừng khi đang ngồi trên ghế ở góc đài để kết thúc trận đấu.
- Phán quyết kỹ thuật (TD): Nếu một võ sĩ khiến đối thủ bị chấn thương bằng đòn đánh hợp lệ, sau đó chấn thương ấy khiến trận đấu phải dừng lại, võ sĩ còn lại sẽ thắng bằng phán quyết kỹ thuật nếu đối thủ đang hòa hoặc bị dẫn điểm trên bảng điểm.
- Phán quyết đồng thuận (UD): Cả ba bảng điểm của các giám định đều xác định cùng một võ sĩ là người chiến thắng.
- Phán quyết đa số (MD): Hai bảng điểm của giám định thống nhất về người chiến thắng, trong khi giám định thứ ba chấm trận đấu hòa.
- Phán quyết không đồng thuận (SD): Một giám định chấm phần thắng cho đối thủ, còn hai giám định kia chấm phần thắng cho người chiến thắng chung cuộc.
Trong tỷ lệ cược boxing, bạn thường sẽ thấy các hình thức chiến thắng này được chia thành hai nhóm: thi đấu đủ số hiệp và kết thúc sớm. Theo đó, một hình thức chiến thắng sẽ là thắng bằng điểm số (UD, MD hoặc SD), còn hình thức kia là thắng do trận đấu bị dừng (KO, TKO, DQ hoặc TD).
Một Trận Boxing Bị Tuyên Không Có Kết Quả (NC) Như Thế Nào?
Một trận boxing có thể bị tuyên không có kết quả vì nhiều lý do. Khi điều này xảy ra, kết quả thắng hoặc thua sẽ bị xóa khỏi thành tích của các võ sĩ. Thay vào đó, kết quả được ghi nhận là NC.
Trận đấu thường bị tuyên không có kết quả vì những nguyên nhân bên ngoài, khi trận đấu kết thúc do yếu tố nằm ngoài tầm kiểm soát của các võ sĩ — chẳng hạn như sự cố kỹ thuật tại nhà thi đấu — hoặc khi một võ sĩ sau đó bị phát hiện có kết quả xét nghiệm dương tính với chất cấm.
Nếu một trận đấu đã diễn ra đủ số hiệp và xác định được người chiến thắng, nhưng sau đó bị tuyên không có kết quả do võ sĩ không vượt qua cuộc kiểm tra chất cấm — như chiến thắng của Ryan Garcia trước Devin Haney vào tháng 4 năm 2024 — kết quả sẽ được đổi thành NC-ND (không có kết quả, không có phán quyết).
Một trận đấu cũng có thể bị tuyên không có kết quả nếu cả hai võ sĩ đều bị truất quyền thi đấu. Tình huống truất quyền thi đấu kép này xảy ra khi cả hai đối thủ đều vi phạm luật của môn thể thao này một cách trắng trợn và liên tục.
Một Trận Boxing Có Kết Quả Hòa Như Thế Nào?
Mặc dù kết quả này thường có tỷ lệ cược cao trên thị trường cá cược, một trận boxing vẫn có thể kết thúc với tỷ số hòa nếu xuất hiện một số tổ hợp bảng điểm nhất định của các giám định vào cuối trận, hoặc nếu cả hai võ sĩ cùng lúc không thể tiếp tục thi đấu.
Kết quả hòa trong boxing thường được xác định khi phần lớn bảng điểm đánh giá trận đấu là bất phân thắng bại. Hòa đồng thuận được công bố khi cả ba bảng điểm đều xác định trận đấu kết thúc với tỷ số hòa.
Hòa không đồng thuận xảy ra khi cả ba bảng điểm đều khác nhau: một bảng chấm Võ sĩ A thắng, một bảng chấm Võ sĩ B thắng và bảng còn lại chấm hòa.
Hòa đa số xảy ra khi một bảng điểm xác định người chiến thắng, còn hai bảng kia chấm trận đấu hòa. Trong những trường hợp cực kỳ hiếm gặp, tình huống cả hai võ sĩ cùng bị knockout (DKO) có thể dẫn đến kết quả hòa.
Boxing Tại Olympic Được Chấm Điểm Như Thế Nào?
Trước đây, boxing Olympic được chấm theo cách tương tự nhiều giải đấu nghiệp dư, chủ yếu dựa trên số đòn đánh trúng và vị trí tiếp xúc của găng.
Kể từ Olympic Rio 2016, hệ thống 10 điểm của boxing chuyên nghiệp đã được áp dụng để chấm điểm boxing tại Olympic. Điểm khác biệt so với boxing chuyên nghiệp là một trận đấu tại Olympic có năm giám định chấm điểm.
*Bản quyền ảnh chính thuộc về Adobe*
Cập nhật lúc 2026-07-14 10:31