Trước đó, tiền đạo đội tuyển Bồ Đào Nha Gonzalo Ramos, ngay khi bước vào ngày thi đấu quốc tế lần trước, đã nhận lời phỏng vấn riêng chương trình "Nghệ thuật bóng đá" của Sport TV. Đây là phần bốn của buổi phỏng vấn.
Trong những năm ở Paris, ngoài những danh hiệu lớn đã giành được, thu hoạch cá nhân lớn nhất của anh là gì?
Như tôi vừa nói, ở một mức độ nào đó tôi phải "tái phát minh chính mình".
"Tái phát minh chính mình"?
Tôi phải tái phát minh chính mình, vì trận đấu của chúng tôi nhấn mạnh rất nhiều đường chuyền ngắn, độ chính xác và chất lượng cực cao, nhiều lúc hoàn toàn dựa vào sự ăn ý. Suốt ba năm tập cùng những cầu thủ đỉnh cao ở đẳng cấp đó, dù đôi khi bản thân không có cảm giác trực quan, chúng tôi nhất định cũng nhờ đó mà tiến bộ và học hỏi rất lớn.
Đi cùng huấn luyện viên trưởng cũng vậy. Dù đôi khi trông như việc thường ngày theo lệ: "Huấn luyện viên trưởng lại nhấn mạnh chuyện này, tuần trước tôi đã nghe rồi", nhưng theo thời gian, khi tôi so với Gonzalo của ba năm trước, tôi sẽ nói: "Được rồi, tôi của hôm nay là một cầu thủ xuất sắc hơn nhiều." Vì trong ba năm này, dù có thể không có được toàn bộ thời gian ra sân hay số lần đá chính mà tôi mong muốn... nhưng tôi đã hấp thụ rất nhiều dưỡng chất.
Gác sang một bên mọi danh hiệu chúng tôi đã giành, chỉ nhìn từ sự trưởng thành của tôi với tư cách cầu thủ, những gì tôi học được, sự tiến bộ của tôi, cùng cách tôi di chuyển không bóng bây giờ, cách tôi đoán trước ý đồ của cầu thủ phòng ngự... Khi tôi vừa tới đó còn rất trẻ, chỉ 21, 22 tuổi. Thêm ba năm tích lũy ở đẳng cấp cao nhất đã nâng cảm giác của tôi trên sân lên rất nhiều.
Điều gì thực sự tạo nên một đội mạnh nhất? Là sở hữu 11 người đá chính mạnh nhất, hay sở hữu 22 người mạnh nhất?
Để xây một đội xuất sắc có thể giữ sức cạnh tranh ở các giải đấu cấp cao nhất suốt cả mùa, mức độ phức tạp từ lâu đã vượt xa việc chỉ dựng một bộ 11 người đá chính xuất sắc. Nói cách khác, 11 người đá chính đương nhiên là nền tảng, nhưng nếu mục tiêu là đánh nhiều mặt trận — giải quốc nội, đấu trường châu Âu và các cúp trong nước — thì việc có chiều sâu vượt ra ngoài 11 cầu thủ nòng cốt tham chiếu trở thành yêu cầu bắt buộc. 11 người đá chính có lẽ đủ để giành một chức vô địch giải, nhưng khi đối mặt với những cuộc đọ sức cường độ cao ba ngày một trận, rất khó duy trì cùng một cường độ thi đấu ở mọi trận.
Vì vậy, bóng đá hiện đại đòi hỏi không chỉ một đội hình 11 người xuất sắc, mà phải sở hữu một đội hình đỉnh gồm 22 cầu thủ — nghĩa là ở mỗi vị trí đều có hai cầu thủ với chất lượng kỹ thuật không thể tranh cãi và khả năng tương đương. Một ví dụ tuyệt vời là Paris Saint-Germain dưới quyền Luis Enrique. Họ giành Ligue 1 và nâng cúp Champions League trong hai mùa vừa qua, bí quyết nằm ở việc gần như hoàn hảo trong việc xoay vòng 11 người đá chính giữa từng trận. Nguyên nhân gốc là khả năng quản lý 22 cầu thủ trình độ cao, chứ không phải chết giữ một bộ 11 người đá chính bất di bất dịch — vì chết giữ đội hình chính tất yếu khiến đội sa sút trạng thái thi đấu ở những trận không đủ trụ cột.
Tuy nhiên, lựa chọn chiến thuật cũng có thể hoàn toàn khác. Chúng ta có thể nhìn nhà vô địch giải Bồ Đào Nha mùa trước — Porto dưới quyền Farioli. Họ sở hữu một đội hình 11 người hoàn toàn khớp với lối chơi chiến thuật của mình, và cuối cùng giành chức vô địch giải, vì từ đầu đến cuối họ đặt giải quốc nội làm ưu tiên số một. Nhưng điều này khiến họ từ bỏ Europa League, xoay vòng nghỉ ngơi ở đấu trường châu Âu, chính vì thiếu chiều sâu để thay thế đội hình chính với chất lượng tương đương trong bộ 22 người đó.
Bóng đá hiện đại đã trở thành một cỗ máy khổng lồ nuốt chửng thể lực. Chỉ khi có chiều sâu đội hình dồi dào — nghĩa là ngoài 11 trụ cột còn sở hữu đội hình 22 người hàng đầu — đội mới có thể tranh mọi danh hiệu. Đương nhiên, điều này đắt đỏ hơn nhiều, và vì thế nới rộng khoảng cách giữa các ông lớn và các câu lạc bộ khác. Nhưng xu thế thời đại đã được định đoạt: lý thuyết "11 người nền tảng" vẫn đúng, nhưng trong một mùa giải dài, theo nghĩa chặt chẽ nó chỉ chống đỡ được huy hoàng của một giải. Nếu chúng ta muốn giành mọi thứ, phải sở hữu 22 người mạnh nhất có thể chinh chiến cả mùa.
Gonzalo Ramos, trong thời Roger Schmidt dẫn dắt Benfica, vòng cấm lớn mở ra những khoảng không gian hoàn toàn mới. Anh gia nhập Paris sau một mùa thăng hoa ghi rất nhiều bàn ở vị trí đó. Ở vị trí ấy, đó có phải đội anh cảm thấy hợp nhất không?
Tôi cho rằng, về mặt "tìm cảm giác ghi bàn trong vòng cấm", đó tuyệt đối là đội hợp với tôi nhất. Vì chiến thuật của chúng tôi rất hệ thống: bóng xuống biên, tạt vào điểm gần. Tôi ghi rất, rất nhiều bàn ở điểm gần, chủ yếu từ đường kiến tạo của Grimaldo và Alexander Bah. Khi họ xuống biên thậm chí không cần nhìn vòng cấm, chuyền sát mặt đất vào điểm gần, còn tôi thì đã có mặt từ trước.
Cách băng cắt điểm gần mà anh nhắc phải có khả năng đoán trước vượt qua cầu thủ phòng ngự. Hiện giờ điểm tham chiếu của anh là gì? Nghiêng người đối mặt trung vệ, hay nhìn vào bóng?
Điều này phụ thuộc vào pha tấn công cụ thể. Ví dụ, nếu là pha chồng biên rồi tạt, với tôi trạng thái tốt nhất là tôi thực ra đã đứng ở vị trí việt vị. Tôi từng ghi một bàn, là bàn thứ hai trong trận gặp Sporting dưới quyền Ruben Amorim. Khi Grimaldo chuyền, tôi đã đứng chờ sâu trong vòng cấm. Anh ấy vừa tạt, tôi hoàn toàn ở khoảng trống trong vòng cấm, vì loại bóng này cầu thủ phòng ngự cực kỳ khó chỉnh. Nhiều lúc dựa vào cảm giác: nếu tôi biết bóng sẽ được chuyền tới đó, tôi sẽ tạo một chút tiếp xúc cơ thể với trung vệ, rồi cố chiếm chỗ trước mặt anh ta, dù chỉ là làm nhiễu một chút. Đôi khi bóng lọt ra sau lưng tôi thì đồng đội có thể dứt điểm.
Nên là phải chuẩn bị sẵn. Ngay khoảnh khắc bóng được đá đi, giành một giây đi trước hậu vệ. Điều này cũng xảy ra ở một bàn trong cú hat-trick tôi ghi khi đối đầu Thụy Sĩ. Lúc Dalot thoát người phòng ngự rồi tạt, tôi vừa giành được khoảng cách một mét trước trung vệ, và lúc đó anh ta thực ra đã hiểu mình bất lực. Chỉ cần chất lượng tạt tốt, tôi không dám bảo đảm ghi bàn 100%, nhưng ít nhất có được cơ hội ghi bàn tuyệt vời. Nếu tôi biết đồng đội sắp tạt, tôi sẽ chuẩn bị trước, quyết đoán hơn khi tranh điểm.
Sự ăn ý đoán trước này phụ thuộc rất lớn vào việc hiểu thời điểm và nhịp tạt của đồng đội, nên có phải phải xây dựng những nhóm nhỏ trong đội?
Đúng. Đôi khi chúng tôi, những tiền đạo, đã thực hiện pha băng lên nhưng đồng đội lại không chuyền, thì chúng tôi phải lùi về, và thế là lỡ thời điểm. Việc này chịu ràng buộc của nhiều yếu tố, nhưng quan trọng nhất là, nếu ngày thường đã tập và trao đổi tốt, trong trận sẽ tự nhiên bộc lộ. Nếu chúng tôi thử ba bốn lần băng cắt nhưng đường chuyền đều không khớp, lần thứ năm chúng tôi có thể do dự, kết quả bóng chuyền tới mà chúng tôi lại không lao vào tranh, sau đó chỉ còn hối hận. Nên điều này phải được mài giũa và trao đổi lặp đi lặp lại trong tập luyện.
Cập nhật lúc 2026-10-11 21:59